ปวดคอร้าวขึ้นศีรษะ – อาจไม่ใช่ไมเกรนอย่างที่คิด
ผู้ป่วยจำนวนมากมาพบหมอด้วยอาการปวดคอ หรือปวดท้ายทอย ร้าวขึ้นศีรษะ คนเหล่านี้มักจะบอกหมอว่าตัวเองเป็นไมเกรน แต่หลายๆครั้งพบว่าแท้จริงแล้วนี่คืออาการปวดศีรษะจากต้นคอเสื่อม
ทำความรู้จักอาการปวดศีรษะจากต้นคอเสื่อม (Cervicogenic-headache)
อาการปวดศีรษะจากต้นคอเสื่อม เป็นอาการปวดศีรษะชนิดทุติยภูมิ แปลง่ายๆก็คืออาการปวดศีรษะที่เกิดจากปัญหาจุดอื่นของร่างกายที่ไม่ใช่สมอง ซึ่งในกรณีนี้ตัวปัญหาก็คือกระดูกต้นคอนั่นเอง อาการปวดเกิดขึ้นจากการอักเสบขอข้อต่อคอและเส้นประสาทรอบๆ ข้อต่อคอส่วนบนมีการรับรู้เส้นประสาทร่วมกันกับเส้นประสาที่รับรู้อาการปวดศีรษะ จึงเป็นสาเหตุให้อาการทั้งสองอย่างนี้คล้ายคลึงกันมาก
ลักษณะของอาการปวดศีรษะจากต้นคอเสื่อม ได้แก่
- ปวดที่บริเวณคอร้าวขึ้นไปท้ายทอย ศีรษะด้านหลัง หรือรอบกระบอกตา
- มีการเคลื่อนไหวของคอลดลง รุ้สึกคอแข็งตึง/เกร็ง
- อาการปวดเป็นมากขึ้นเวลาขยับคอ หรือเมื่อต้องอยู่ท่าเดิมนานๆ เช่น ก้มเล่นโทรศัพท์ แหงนหน้า
- อาการปวดเป็นข้างเดียว โดยไม่มีการสลับข้างไปมาได้เหมือนไมเกรน
สาเหตุที่พบย้อย
อาการปวดศีรษะจากต้นคอ อาจเกิดจากภาวะเหล่านี้:
- กระดูกต้นคอเสื่อม (Facet joint dysfunction
- ท่าท่างไม่เหมาะสม (Poor posture) เช่นการอยู่ท่าเดิมนานๆ ก้มหน้าเล่นโทรศัพท์
- อุบัติเหตุกระแทก (ที่พบได้บ่อยคือการเบรกรถกะทันหัน)
- ข้อต่ออักเสบ หรือหมอนรองกระดูกคอเสื่อม
วิธีการรักษาอาการปวดศีรษะจากกระดูกต้นคอเสื่อม
- การรับประทานยาแก้ปวด
สามารถใช้กลุ่มยาที่ช่วยบรรเทาอาการปวด เช่น ยาลดอักเสบ เพื่อลดการอักเสบของข้อต่อ รวมไปจนถึงยารักษาอาการปวดเส้นประสาทเช่น ยากลุ่มกาบ้าเพนติน เพื่อลดการระคายเคืองของเส้นประสาทและรักษาอาการปวดเรื้อรัง - การทำกายภาพบำบัด
ช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อที่หดเกร็ง การบำบัดด้วยมือ สร้างความแข็งแรงของกลุ่มกล้ามเนื้อรอบลำคอ ปรับท่าทางการใช้ชีวิตประจำวันให้เหมาะสม สามารถช่วยบรรเทาอากาปวดและลดการกลับมาเป็นซ้ำได้ - การทำหัตถการเพื่อรักษาอาการปวด
การทำหัตถการเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรักษาอาการปวดคอร้าวขึ้นศีรษะอย่างยั่งยืน เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการปวดนานกว่า 3 เดือน รักษาด้วยการทานยาและกายภาพบำบัดแล้วไม่เห็นผล ซึ่งหัตถการที่สามารถทำได้มีดังนี้
Trigger Point Injections คือ เทคนิคการรักษาด้วยการฉีดตัวยาปริมาณเล็กน้อยเข้าไปยัง Trigger Point หรือบริเวณปมกล้ามเนื้อที่ตึงแข็งผิดปกติ ซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการปวดเรื้อรัง ปวดร้าว หรือปวดลึกเป็นจุด การฉีดจะช่วยลดการอักเสบ คลายความตึงของกล้ามเนื้อในระดับลึก และช่วยตัดวงจรความปวดเรื้อรัง ทำให้กล้ามเนื้อกลับมาทำงานได้ใกล้เคียงปกติ
- การฝังเข็มแบบแห้ง(Dry needling) เป็นเทคนิคที่ใช้ในการบรรเทาอาการปวดและความตึงของกล้ามเนื้อ โดยการใช้เข็มบางๆ ฝังลงไปในจุดกระตุ้น (trigger points) หรือ “ปม” ในกล้ามเนื้อ จุดกระตุ้นเหล่านี้เป็นจุดที่ใยกล้ามเนื้อหดตัวและตึงตัว จึงทำให้การไหลเวียนของเลือดไปที่บริเวณนั้นไม่เพียงพอ หากไม่ได้รับการรักษา ปมเหล่านี้อาจกลายเป็นแหล่งที่มาของอาการปวดเรื้อรัง ซึ่งการใช้ยาอาจไม่สามารถเข้าถึงได้ การฝังเข็มจะช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อ คลายความตึงตัว และฟื้นฟูการไหลเวียนของเลือด ทำให้ร่างกายสามารถรักษาตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
- ฉีดยาลดอาการปวด (Pain relief injection) เป็นการฉีดยาที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบอย่างมีประสิทธิภาพสูง เมื่อนำมาฉีดเข้าสู่ตำแหน่งที่มีอาการปวดหรืออักเสบ เช่น ข้อเข่า ข้อไหล่ กระดูกสันหลัง หรือเส้นประสาท ยาจะช่วยลดบวม ลดการอักเสบ และบรรเทาอาการปวดได้อย่างตรงจุด ต่างจากการทานยาซึ่งกระจายไปทั้งร่างกาย
สรุป
ไม่ใช่ว่าอาการปวดร้าวขึ้นท้ายทอยจะต้องเป็นไมเกรนเสมอไป หากอาการปวดของคุณเริ่มจากคอร้าวขึ้นศีรษะ ขยับคอก็ยิ่งปวด แถมเป็นอยู่ข้างเดียวตลอด อาจเป็นสัญญาณของโรคกระดูกต้นคอเสื่อมได้ การปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจร่างกายโดยละเอียดและเลือกวิธีการรักษาให้เหมาะสม รวมถึงการทำหัตถการที่ตรงจุด สามารถช่วยให้คุณหายจากอาการปวดได้
