คุณรู้หรือไม่ ทำไมคนเราจึงมีอาการปวด?
แล้วปวดแบบไหนที่มาจากกล้ามเนื้อ ปวดแบบไหนมาจากเส้นประสาท?
หลายคนมักมองว่า “ความปวด” คือศัตรูตัวร้าย แต่ในความเป็นจริงแล้ว มันมีหน้าที่สำคัญมาก เปรียบเสมือน “สัญญาณเตือนภัย” ประจำร่างกาย เมื่อคุณเหยียบของมีคมหรือเผลอไปแตะของร้อน ความปวดจะส่งสัญญาณด่วนไปที่สมองทันทีว่า “หยุดนะ! อันตราย! ถอยออกมาเดี๋ยวนี้!”
หากปราศจากสัญญาณเตือนภัยนี้ เราก็คงไม่รู้ตัวว่าเมื่อไหร่ควรพัก หรือต้องป้องกันตัวเองจากการบาดเจ็บ อย่างไรก็ตาม “เสียงเตือน” แต่ละแบบนั้นไม่เหมือนกัน การจะรักษาให้หายได้ตรงจุด เราต้องแยกแยะต้นตอของเสียงเตือนนั้นให้ได้ก่อน
อาการปวดที่พบบ่อยที่สุดคือ กล้ามเนื้อ และ เส้นประสาท ซึ่งทั้งสองอย่างนี้ต้องการวิธีการดูแลที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
1. ปวดกล้ามเนื้อ (ความรู้สึกปวดลึกๆ ตื้อๆ)
นี่คืออาการปวดที่พบได้บ่อยที่สุด มักเกิดจากการใช้งานร่างกายซ้ำๆ หรือการออกแรง เช่น การยกของหนัก, อาการออฟฟิศซินโดรม (Office Syndrome) จากการนั่งผิดท่า หรือแม้แต่การนอนตกหมอน
- ปวดแบบไหน: มักจะรู้สึกปวดตื้อๆ (Dull ache) ปวดหน่วงๆ ตึงๆ หรือรู้สึกหนักๆ บริเวณนั้น
- ปวดตรงไหน: มักจะ ระบุบริเวณได้ คุณสามารถชี้ได้เลยว่าปวดตรงหัวไหล่ หรือตรงจุดไหนของหลัง
- จุดสังเกต: อาการมักจะแย่ลงเมื่อคุณขยับกล้ามเนื้อมัดนั้น หรือเมื่อลองกดลงไปที่จุดกดเจ็บ
2. ปวดเส้นประสาท (ความรู้สึกเหมือนไฟช็อต)
อาการปวดจากเส้นประสาทมีความซับซ้อนกว่า เกิดขึ้นเมื่อตัวเส้นประสาทซึ่งเปรียบเสมือนสายไฟที่ส่งข้อมูลไปหาสมองถูกกดทับ ระคายเคือง หรือเสียหาย
- ปวดแบบไหน: ปวดจี๊ด รุนแรง และเฉียบพลัน หลายคนอธิบายว่ารู้สึกแสบร้อน เหมือนโดนแทง หรือเหมือน ไฟช็อต
- ปวดตรงไหน: อาการปวดมักจะ วิ่งหรือร้าวไปที่อื่น (Radiate) เพราะเส้นประสาทเชื่อมต่อกันเหมือนสายไฟยาวๆ เช่น เส้นประสาทถูกกดทับที่เอว แต่อาการปวดร้าวลงไปถึงขา
- จุดสังเกต: อาจมีอาการชาร่วมด้วย รู้สึกยิบๆ เหมือนเป็นเหน็บ หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง อาการปวดแบบนี้อาจเกิดขึ้นได้เองแม้ตอนที่คุณนั่งพักอยู่เฉยๆ
ทำไมการแยกสองภาวะนี้ถึงสำคัญ?
การรักษาอาการปวดเส้นประสาทด้วยวิธีเดียวกับปวดกล้ามเนื้อ อาจทำให้อาการปวดไม่หายสักที ตัวอย่างเช่น การนวดกดจุดหนักๆ อาจช่วยคลายกล้ามเนื้อที่ตึงตัวได้ดี แต่กลับอาจไปกระตุ้นเส้นประสาทที่อักเสบอยู่แล้วให้ระบมยิ่งกว่าเดิม
หากคุณไม่แน่ใจว่าอาการปวดที่คุณเป็นอยู่คือแบบไหน หรือหากอาการปวดนั้นเรื้อรังไม่หายสักที การเข้าพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินอาการอย่างละเอียด เพราะการเข้าใจสัญญาณที่ร่างกายกำลังบอกคุณ คือก้าวแรกที่สำคัญที่สุดของการรักษา
