กายภาพบำบัดช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อหน้าท้องแยกหลังคลอดได้อย่างไร?

กายภาพบำบัดช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อหน้าท้องแยกได้อย่างไร?

การฟื้นฟูไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการทำให้ช่องว่างระหว่างกล้ามเนื้อแคบลงเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับการทำงานของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว การควบคุมแรงดันภายในช่องท้อง และความสามารถในการทำกิจกรรมประจำวันอย่างเหมาะสม

1. ประเมินสภาพกล้ามเนื้อและการทำงานของร่างกาย

นักกายภาพบำบัดจะทำการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ประเมินความกว้าง ความตึง และความลึกของเนื้อเยื่อบริเวณกึ่งกลางหน้าท้อง ร่วมกับการทำงานของกล้ามเนื้อหน้าท้องชั้นลึก การควบคุมลมหายใจและการทำงานของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน

นอกจากนี้ อาจประเมินจากปัจจัยอื่นๆเพิ่มเติมด้วย เช่น ท่าทาง การลุกนั่ง การยกของ วิธีการคลอด และกิจกรรมต่างๆที่ทำให้หน้าท้องนูนหรือเกิดความไม่สบาย 

2. ฝึกการทำงานของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว

เนื่องจากกล้ามเนื้อหน้าท้องชั้นลึกมีบทบาทสำคัญในการควบคุมและพยุงลำตัว การฝึกจึงมักเริ่มจากการรับรู้การทำงานของกล้ามเนื้อร่วมกับการหายใจอย่างเหมาะสม ก่อนพัฒนาไปสู่การออกกำลังกายที่มีความท้าทายเพิ่มขึ้น

เช่น

• การฝึกหายใจร่วมกับการควบคุมกล้ามเนื้อหน้าท้อง
• การฝึกเกร็งกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวอย่างถูกต้องและปลอดภัย
• การเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหน้าท้อง สะโพก และส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว

รูปแบบและระดับความยากของการฝึกจะปรับตามความสามารถของแต่ละคน โดยไม่เร่งเพิ่มความหนักจนเกิดการนูนของหน้าท้องที่ควบคุมไม่ได้หรือทำให้ภาวะหน้าท้องแยกเพิ่มมากขึ้น

3. ฝึกการควบคุมแรงดันภายในช่องท้อง

การทำกิจกรรมต่างๆ เช่น การลุกจากเตียง การอุ้มลูก การยกของ และการออกกำลังกาย ล้วนเกี่ยวข้องกับการควบคุมแรงดันภายในช่องท้อง

นักกายภาพบำบัดจะช่วยฝึกการหายใจ การประสานงานของกล้ามเนื้อ และการออกแรงอย่างเหมาะสม เพื่อลดการเบ่งหรือกลั้นหายใจโดยไม่จำเป็น และช่วยให้คุณแม่ทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นและปลอดภัย

4. ฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานและการเคลื่อนไหว

กล้ามเนื้อหน้าท้องและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานทำงานสัมพันธ์กัน การฟื้นฟูจึงรวมถึงการประเมินและฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน โดยเฉพาะในคุณแม่ที่มีอาการปัสสาวะเล็ด รู้สึกหนักหรือถ่วงบริเวณอุ้งเชิงกราน หรือมีปัญหาควบคุมลำตัวระหว่างทำกิจกรรม

ทั้งนี้ ไม่ใช่ทุกคนจำเป็นต้องฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานแบบเดียวกัน นักกายภาพบำบัดจะเลือกวิธีการรักษาตามผลการตรวจร่างกายแต่ละบุคคล

5. วางแผนให้กลับไปออกกำลังกายอย่างมีพัฒนาการ

หลังจากกลับไปออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และกล้ามเนื้อเริ่มควบคุมได้ดีขึ้น นักกายภาพจะประเมินในการเพิ่มระดับการฝึกเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับกิจกรรมที่ต้องใช้แรงมากขึ้น เช่น การยกของ การเดินเร็ว หรือการกลับไปออกกำลังกายตามเป้าหมายเดิม